Processing math: 34%
Skip to Content

Granice - zadania

Zadanie 1.

Zbadać zbieżność ciągu an=nn1 i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Pomnożyć i podzielić wyrażenie an przez n+n1.


Rozwiązanie:
Zauważmy, że an=nn1=(n+n1)(nn1)n+n1=n(n1)n+n1=1n+n1. Ciąg bn=n+n1 jest rosnący i nieograniczony, więc rozbieżny do nieskończoności. Wobec tego ciąg odwrotności jego wyrazów, czyli (an), jest zbieżny do 0.


Zadanie 2.

Zbadać zbieżność ciągu an=n2nn i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Pomnożyć i podzielić an przez n2n+n.


Rozwiązanie:
Zauważmy, że an=n2nn=(n2nn)(n2n+n)n2n+n=n2nn2n2n+n=nn2n+n=111n+1.

Zajmijmy się mianownikiem: 11n dąży do 1, 11n również, więc granicą mianownika jest 2. Wobec tego ciąg an jest zbieżny do 12.


Zadanie 3.

Zbadać zbieżność ciągu an=3n3+2n+1n i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Skorzystać ze wzoru (ab)(a2 + ab + b2) = a3b3. Zastosować rozumowanie podobne, jak w poprzednich zadaniach.


Rozwiązanie:
Pomnóżmy i podzielmy an przez (3n3+2n+1)2+n3n3+2n+1+n2. Wówczas an=(3n3+2n+1)3n3(3n3+2n+1)2+n3n3+2n+1+n2=2n+1(3n3+2n+1)2+n3n3+2n+1+n2.

Dzieląc licznik i mianownik ułamka przez n otrzymujemy an=2+1n1n(3n3+2n+1)2+3n3+2n+1+n. Wyrażenie w mianowniku an ma wartość większą niż n, więc ciąg mianowników z tego zapisu jest rozbieżny do nieskończoności. Ciąg liczników natomiast dąży do 2, więc an0.


Zadanie 4.

Zbadać zbieżność ciągu an=n2+(1)n i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Zastosować twierdzenie o trzech ciągach.


Rozwiązanie:
Rozpatrzmy ciągi bn = 1 i cn=n3. Zauważmy, że dla każdej liczby naturalnej n zachodzą nierówności bnancn. Ponadto granicą obu ciągów bn i cn jest 1. Wobec tego z twierdzenia o trzech ciągach wynika, że ciąg an jest zbieżny do 1.


Zadanie 5.

Zbadać zbieżność ciągu an=k2+(1)n, gdzie k jest pewną ustaloną liczbą naturalną, i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Ten ciąg nie ma granicy - żeby to wykazać, wystarczy znaleźć dwa podciągi zbieżne do różnych granic.


Rozwiązanie:
Rozpatrzmy podciąg bn = a2n złożony z wyrazów o parzystych indeksach. Zauważmy, że bn=k2+(1)2n=k3 - ciąg bn jest ciągiem stale równym k3, więc jego granica to k3. Teraz weźmy podciąg (cn) złożony z wyrazów o indeksach nieparzystych: cn=a2n1=k2+(1)2n1=k1=1. Ciąg (cn) jest więc zbieżny do 1, czyli ma inną granicę, niż ciąg (bn). Wobec tego wskazaliśmy dwa podciągi ciągu (an) zbieżne do różnych granic, czyli ciąg (an) nie może być zbieżny.


Zadanie 6.

Zbadać zbieżność ciągu an=5n283n3(2)n+1+75n1 i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Podzielić licznik i mianownik an przez ten składnik jednej z sum, który dla dużych n będzie największy.


Rozwiązanie:
Podzielmy licznik i mianownik ułamka przez 5n − 1. Wówczas an=5183(35)n134(25)n1+7=1524(35)n112(25)n1+7.

Zauważmy, że ciągi bn=24(35)n1 i cn=12(25)n1 są zbieżne do 0 - są to ciągi geometryczne o ilorazie mniejszym niż 1. Wobec tego granicą (an) jest 15+00+7=135.


Zadanie 7.

Zbadać zbieżność ciągu an=(112)(114)(118)(112n).


Wskazówka:
Wykazać, że ciąg an jest monotoniczny i ograniczony.


Rozwiązanie:
Zauważmy, że wyraz an + 1 powstaje przez pomnożenie an przez liczbę (112n+1), która jest mniejsza od 1. To znaczy, że dla dowolnej liczb naturalnej n zachodzi nierówność an + 1 < an, czyli ciąg (an) jest ściśle malejący.

Ponadto każdy wyraz ciągu (an) jest dodatni jako iloczyn liczb dodatnich, czyli ciąg (an) jest ograniczony z dołu przez 0. Ponieważ jest malejący i ograniczony z dołu, to jest zbieżny.


Zadanie 8.

Zbadać zbieżność ciągu an=nn! i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Wykazać, że ciąg an jest nieograniczony - stąd oczywiście wynika, że nie jest zbieżny. W tym celu można spróbować udowodnić, że dla dowolnej liczby naturalnej k, dla odpowiednio dużych n zachodzi nierówność n! > kn. Intuicyjnie, funkcja n! rośnie szybciej niż kn dla dowolnie wybranego k.


Rozwiązanie:
Wykażemy, że ciąg (an) jest nieograniczony - stąd oczywiście nie może być zbieżny. Ustalmy kN. Udowodnimy, że dla odpowiednio dużych n nierówność n! > kn jest prawdziwa.

Niech n będzie większe niż kk + 1. Zapiszmy n! jako k!(k+1)n. Każda z liczb od k + 1 do n jest większa od k, więc na pewno n! > knk, ale to jeszcze nie wystarczy... Musimy skorzystać z tego, że wzięliśmy duże n, a dokładniej n > kk + 1. Możemy zapisać n!=k!(k+1)(n1)n>(k+1)(n1)n>knk1kk+1=kn - szacując liczby od k + 1 do n − 1 z dołu przez k, a n przez kk + 1, otrzymaliśmy żądaną nierówność.

Stąd dla dowolnego k od pewnego miejsca an>nkn=k, czyli ciąg (an) jest nieograniczony.


Zadanie 9.

Wykazać, że ciąg an=knn! jest zbieżny.

(Można udowodnić, że granicą ciągu (an) jest 0 - pozostawiamy to jako dodatkowe ćwiczenie.)


Wskazówka:
Wykazać, że ten ciąg jest malejący (od pewnego miejsca) i ograniczony z dołu.


Rozwiązanie:
Ciąg (an) ma wyrazy dodatnie, czyli jest ograniczony z dołu przez 0. Wykażemy, że jest malejący od pewnego miejsca. W tym celu wystarczy udowodnić, że an+1an<1 dla odpowiednio dużych n. Ale an+1an=kn+1n!kn(n+1)!=kn+1, co dla nk jest mniejsze niż 1.

Początek ciągu (lub dowolny inny skończony zbiór wyrazów) nie ma oczywiście wpływu na istnienie i wartość granicy, więc możemy zapomnieć o początkowych wyrazach, które mogą nie tworzyć sekwencji malejącej. Ciąg (an) "z obciętym początkiem" jest malejący i ograniczony z dołu, więc zbieżny, a stąd ciąg (an) również jest zbieżny.


Zadanie 10.

Zbadać zbieżność ciągu an=101113115n+92n1 i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Wykazać, że ciąg (an) jest monotoniczny (od pewnego miejsca) i ograniczony.


Rozwiązanie:
Zauważmy, że dla n > 10 wyraz an + 1 powstaje przez pomnożenie an przez liczbę dodatnią mniejszą od 1: nierówność n+92n1<1 jest równoważna n + 9 < 2n − 1, czyli n > 10. Wobec tego ciąg (an) jest od pewnego miejsca ściśle malejący. Ponadto jest ograniczony z dołu przez 0. Wobec tego jest zbieżny.


Zadanie 11.

Zbadać zbieżność ciągu an=3n217n2+4n+3(n+nnn) i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Przedstawić ciąg jako iloczyn ciągów bn=3n217n2+4n+3 i cn=n+nnn. Znaleźć ich granice. W tym celu we wzorze na n-ty wyraz ciągu (bn) podzielić licznik i mianownik przez n2, a wzór na n-ty wyraz ciągu (cn) podzielić i pomnożyć przez n+nnn.


Rozwiązanie:
Ciąg (an) jest iloczynem ciągów bn=3n217n2+4n+3 i cn=n+nnn.

Obliczmy najpierw granicę (bn). Mnożymy licznik i mianownik we wzorze przez n2:

bn=3n217n2+4n+3=31n27+41n+31n2.

Wobec tego, ponieważ 1n20 i 1n0, to lim.

Teraz znajdziemy granicę (cn). Mnożymy i dzielimy wzór na wyrazy tego ciągu przez \sqrt{n+\sqrt{n}} + \sqrt{n-\sqrt{n}}. Wobec tego

c_n = \frac{(\sqrt{n+\sqrt{n}} - \sqrt{n-\sqrt{n}})(\sqrt{n+\sqrt{n}} + \sqrt{n-\sqrt{n}})}{\sqrt{n+\sqrt{n}} + \sqrt{n-\sqrt{n}}} = \frac{n+ \sqrt{n} - (n-\sqrt{n})}{\sqrt{n+\sqrt{n}} + \sqrt{n-\sqrt{n}}}

= \frac{2\sqrt{n}}{\sqrt{n+\sqrt{n}} + \sqrt{n-\sqrt{n}}} = \frac{2}{\sqrt{1+\frac{1}{\sqrt{n}}} + \sqrt{1-\frac{1}{\sqrt{n}}}}.

Ponieważ \lim_{n\rightarrow \infty} \frac{1}{\sqrt{n}} = 0, granicą wyrażenia w mianowniku otrzymanego ułamka jest 2, a więc \lim_{n\rightarrow \infty} c_n = 1.

Wobec tego \lim_{n\rightarrow \infty} a_n = (\lim_{n\rightarrow \infty}) b_n \cdot (\lim_{n\rightarrow \infty} c_n) = \frac{3}{7}\cdot 1 = \frac{3}{7}.


Zadanie 12.

Zbadać zbieżność ciągu a_n = \sqrt[n]{1^7 + 2^7 + 3^7 + \ldots + n^7} i znaleźć granicę, jeśli istnieje.

Co się zmieni, jeśli siódmą potęgę zastąpimy k-tą dla dowolnej liczby naturalnej k?


Wskazówka:
Zastosować twierdzenie o trzech ciągach oraz skorzystać z tego, że \lim_{n\rightarrow \infty} \sqrt[n]{n} = 1.


Rozwiązanie:
Rozwiązanie jest oparte na twierdzeniu o trzech ciągach. Zdefiniujmy ciąg b_n = \sqrt[n]{n\cdot n^7} = \sqrt[n]{n^8} = (\sqrt[n]{n})^8. Zauważmy, że dla dowolnego n \in \mathbb{N} zachodzi nierówność a_n = \sqrt[n]{1^7 + 2^7 + 3^7 + \ldots + n^7} \leq \sqrt[n]{n^7 + n^7 + n^7 + \ldots + n^7} = \sqrt[n]{n\cdot n^7} = b_n (we wzorze na an zastępujemy każdą z liczb i7 przez niemniejszą liczbę n7).

Ponadto wiemy, że \lim_{n \rightarrow \infty} b_n = \lim_{n \rightarrow \infty} (\sqrt[n]{n})^8 = (\lim_{n \rightarrow \infty} \sqrt[n]{n})^8 = 1^8 = 1.

Wobec tego chcielibyśmy znaleźć ciąg (cn), którego n-ty wyraz jest mniejszy od n-tego wyrazu ciągu (an), i którego granicą jest 1. Oczywiście możemy wziąć ciąg stały cn = 1. Wówczas z twierdzenia o trzech ciągach ciąg (an) jest zbieżny i jego granicą jest 1.

Można ponownie prześledzić powyższe rozwiązanie, żeby sprawdzić, że siódmą potęgę w definicji ciągu (an) można zastąpić dowolną inną potęgą nieujemną (nawet niekoniecznie całkowitą).


Zadanie 13.

Zbadać zbieżność ciągu a_n = \sqrt[n]{n|\cos n| +\sqrt{n}} i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Skorzystać z twierdzenia o trzech ciągach. Warto pamiętać, że funkcja cos przyjmuje wartości z przedziału [ − 1,1].


Rozwiązanie:
Ponieważ |\cos n| \leq 1, to

a_n = \sqrt[n]{n|\cos n| + \sqrt{n}} \leq \sqrt[n]{n + \sqrt{n}} \leq \sqrt[n]{2n} \rightarrow 1.

Ponadto \sqrt{n} \geq 1, więc również a_n \geq 1.

Wobec tego możemy skorzystać z twierdzenia o trzech ciągach dla ciągu (an) oraz ciągów b_n = \sqrt[n]{2n} i cn = 1 (c_n \leq a_n \leq b_n), otrzymując wniosek, że ciąg (an) jest zbieżny do 1.


Zadanie 14.

Zbadać zbieżność ciągu a_n = \sqrt[n]{1+ \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \ldots + \frac{1}{n}} i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Zastosować twierdzenie o trzech ciągach. Może się przydać fakt, że \sqrt[n]{n} \rightarrow 1.


Rozwiązanie:
Skorzystamy z oczywistego faktu, że odwrotność dowolnej liczby całkowitej jest nie większa niż 1. Możemy oszacować an z góry, zastępując sumę 1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \ldots + \frac{1}{n} przez sumę n jedynek. Wobec tego zdefiniujmy ciąg b_n = \sqrt[n]{n}. Dla dowolnej liczby naturalnej n zachodzi nierówność a_n \leq b_n, a ponadto granicą ciągu (bn) jest 1.

Każdy wyraz ciągu (an) jest większy od 1. Można to uzasadnić tak: wyrzucając z wzoru na an większość sumy, czyli \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \ldots + \frac{1}{n}, zmniejszamy an, a otrzymujemy 1.

Wobec tego możemy skorzystać z twierdzenia o trzech ciągach dla ciągu (an), zdefiniowanego wcześniej (bn) oraz cn = 1 (c_n \leq a_n \leq b_n). Otrzymujemy wniosek, że ciąg (an) jest zbieżny do 1.


Zadanie 15.

Zbadać zbieżność ciągu a_n = \frac{1+2^2 + 3^2 + \ldots + n^2}{2^n} i znaleźć granicę, jeśli istnieje.


Wskazówka:
Pewnie przyda się wzór na sumę kwadratów kolejnych początkowych liczb naturalnych: 1+2^2 + 3^2 + \ldots + n^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}.


Rozwiązanie:
Sumę w liczniku wzoru na an możemy zapisać w zwartej postaci, korzystając z wzoru 1+2^2 + 3^2 + \ldots + n^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}. Wówczas a_n = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6\cdot 2^n}.

Wykażemy, że granicą ciągu an jest 0. Przede wszystkim zauważmy, że mianownik wyrażenia opisującego an jest dla odpowiednio dużych n mniejszy niż n4. Ponadto 6\cdot 2^n > 2^n dla dowolnej liczby naturalnej n. Wobec tego wystarczy, że udowodnimy, że ciąg b_n = \frac{n^4}{2^n} jest zbieżny do 0. Wówczas, ponieważ n-ty wyraz ciągu (an) znajduje się pomiędzy 0 a wyrazem bn, to z twierdzenia o trzech ciągach wnioskujemy, że (an) jest zbieżny do 0.

Zajmujemy się więc ciągiem b_n = \frac{n^4}{2^n}. Ogólną prawdą jest, że "funkcja wielomianowa rośnie dużo wolniej, niż funkcja wykładnicza". Dokładniej, granicą ilorazu wielomianu przez funkcję wykładniczą, niezależnie od podstawy funkcji wykładniczej (jeśli tylko jest ona większa od 1), stopnia i współczynników wielomianu, jest równa 0. Zamiast dowodzić ogólnego twierdzenia, naszkicujemy argument w tym szczególnym przypadku.

Chcemy wykazać, że dla dowolnego ε > 0 istnieje n_0 \in \mathbb{N} takie, że dla n > n0 zachodzi | bn − 0 | < ε, czyli bn < ε. (Przyjmijmy, że badamy tylko ε < 1.) Nierówność \frac{n^4}{2^n} < \epsilon przekształcamy do postaci n^4 < \epsilon \cdot 2^n, i dalej do (\sqrt[n]{n})^n < 2\sqrt[n]{\epsilon}.

Teraz potrzebne będą następujące fakty:

(1) \lim_{n \rightarrow \infty} \sqrt[n]{n} = 1,

(2) \lim_{n \rightarrow \infty} \sqrt[n]{\epsilon} = 1.

Pierwsza granica jest osiągana "z góry" - wyrazy ciągu \sqrt[n]{n} są większe niż 1. Ale dla odpowiednio dużych n i tak muszą być blisko 1. Niech n1 będzie taką liczbą naturalną, że dla wszystkich n > n1 zachodzi nierówność (3): \sqrt[n]{n} < \frac{3}{2}.

Natomiast druga granica jest osiągana "z dołu" - wyrazy ciągu \sqrt[n]{\epsilon} są mniejsze od 1. Niech n2 będzie taką liczbą naturalną, że dla wszystkich n > n2 spełniona jest nierówność \sqrt[n]{\epsilon} > \frac{3}{4} . To oznacza, że dla n > n2 jest prawdą, że (4): 2\sqrt[n]{\epsilon} > \frac{3}{2}.

Niech teraz n0 będzie większą z liczb n1 i n2. Wobec tego dla n > n0 prawdziwe są nierówności (3) i (4), a z nich otrzymujemy \sqrt[n]{n} < \frac{3}{2} < 2\sqrt[n]{\epsilon}, czyli właśnie to, czego brakowało do zakończenia dowodu, że granicą ciągu (bn) jest 0.

Stąd, na mocy twierdzenia o trzech ciągach, ciąg (an) również jest zbieżny do 0.


Zadanie 16.

Niech W(n) i V(n) będą wielomianami. Zbadać istnienie granicy ciągu f_n = \frac{W(n)}{V(n)} i podać granicę, jeśli istnieje, w zależności od współczynników wielomianów W i V.


Wskazówka:
Niech k i m będą stopniami wielomianów W i V. Rozważyć trzy przypadki: (1) k > m, (2) k < m, (3) k = m. Zacząć od przeliczenia konkretnego przykładu dla każdego z tych przypadków, a potem w ogólnej sytuacji postąpić tak, jak w przykładach.

Ogólnie dobrym pomysłem jest podzielenie licznika i mianownika ułamka \frac{W(n)}{V(n)} przez n w potędze s, gdzie s to minimum z liczb k, m.


Rozwiązanie:
Najpierw rozważymy uproszczoną sytuację: założymy, że wielomiany W i V mają współczynniki przy najwyższej potędze n równe 1. Niech W(n) = n^k + \ldots + a_1 n + a_0, a V(n) = n^m + \ldots + b_1 n + b_0. Przy tym zapisie k to stopień wielomianu W, a m to stopień V.

Rozpatrzymy trzy przypadki.

(1) k > m. Dzielimy licznik i mianownik wzoru na fn przez nm. W liczniku otrzymujemy n^{k-m} + \ldots + \frac{a_0}{n^m}. Ważny jest tylko pierwszy składnik, który przy n dążącym do nieskończoności również dąży do plus nieskończoności. Pozostałe składniki dążą do plus lub minus nieskończoności, ale wolniej (czy umiesz to dokładnie uzasadnić?), albo mają skończoną granicę. Wobec tego nie mają wpływu na granicę całego licznika.

Natomiast w mianowniku otrzymujemy 1 + \ldots + \frac{b_0}{n^m} - tu wszystkie składniki sumy, poza pierwszym równym 1, zbiegają do 0, więc granicą mianownika jest 1. Wobec tego granicą fn jest + \infty.

(2) k < m. Sytuacja z punktu (1) odwraca się: w liczniku mamy ciąg zbieżny do 1, a w mianowniku - rozbieżny do nieskończoności. Wobec tego granicą fn w tym przypadku jest 0.

(3) k = m. Tym razem i w liczniku, i w mianowniku, po podzieleniu przez nk otrzymujemy ciągi zbieżne do 1, więc granicą ciągu fn w tym przypadku jest 1.

Teraz rozważmy sytuację ogólną, z dowolnymi współczynnikami przy najwyższych potęgach n w wielomianach W i V. Niech W(n) = a_k n^k + \ldots + a_1 n + a_0, a V(n) = b_m n^m + \ldots + b_1 n + b_0. Możemy sprowadzić tę sytuację do rozważanej poprzednio: f_n = \frac{W(n)}{V(n)} = \frac{a_k n^k + \ldots + a_1 n + a_0} {b_m n^m + \ldots + b_1 n + b_0} = \frac{a_k}{b_m}\cdot \frac{n^k + \ldots + {a'}_1 n + {a'}_0}{n^m + \ldots + {b'}_1 n + {b'}_0}, gdzie {a'}_i = \frac{a_i}{a_k}, {b'}_i = \frac{b_i}{b_m}.

Jeśli przez W'(n) oznaczymy wielomian n^k + \ldots + {a'}_1 n + {a'}_0 , a przez V'(n) wielomian n^m + \ldots + {b'}_1 n + {b'}_0, to granicą ciągu f_n = \frac{W(n)}{V(n)} jest granica ciągu {f'}_n = \frac{W'(n)}{V'(n)} pomnożona przez \frac{a_k}{b_m}, czyli:

(1) \infty ze znakiem takim, jak znak \frac{a_k}{b_m}, w przypadku k > m,

(2) 0 w przypadku k < m,

Trochę trudniejsze zadania dla zainteresowanych. Bez pełnych rozwiązań, ale ze wskazówkami.

Problem 1.

Załóżmy, że ciąg (an) o wyrazach dodatnich jest zbieżny do granicy a \geq 0. Wykazać, że ciąg b_n = \sqrt[k]{a_n} dla dowolnej liczby naturalnej k jest zbieżny i znaleźć jego granicę.


Wskazówka:
Zacząć od przypadku k = 2. Pewnie przyda się wzór (\sqrt{a} - \sqrt{a_n})(\sqrt{a} + \sqrt{a_n}) = a - a_n. Można go wykorzystać, żeby wykazać, że jeśli a_n \rightarrow a, czyli a_n - a \rightarrow 0, to \sqrt{a_n} - \sqrt{a} \rightarrow 0. Na przykład wypisując ciąg nierówności, prawdziwych dla odpowiednio dużych n: |\sqrt{a} - \sqrt{a_n}|\sqrt{a_n} \leq |\sqrt{a} - \sqrt{an}|\cdot |\sqrt{a} + \sqrt{a_n}| = |a - a_n| < \epsilon.

Dla większych k mamy podobny wzór:

(\sqrt[k]{a} - \sqrt[k]{a_n})((\sqrt[k]{a})^{k-1} + (\sqrt[k]{a})^{k-2}\sqrt[k]{a_n} + \ldots + (\sqrt[k]{a_n})^{k-1}) = a - a_n.

(Wzór w ogólnej postaci wygląda tak: (x-y)(x^{k-1} + x^{k-2}y + x^{k-3}y^2 + x^{k-4}y^3 + \ldots + xy^{k-2} + y^{k-1}) = x^k - y^k.)


Problem 2.

Udowodnić, że jeśli wyrazy ciągu (an) są dodatnie i a_n \rightarrow g, to \sqrt[n]{a_1\cdot a_2\cdots a_n} \rightarrow g.


Wskazówka:
Ustalić ε i wybrać n0 tak, żeby dla n > n0 zachodziła nierówność | ang | < ε, czyli 0 < an < g + ε.

Następnie, dla n > n0 podzielić wyrażenie \sqrt[n]{a_1\cdot a_2\cdots a_n} na iloczyn \sqrt[n]{a_1\cdot a_2\cdots a_{n_0}} i \sqrt[n]{a_{n_0 + 1}\cdot a_2\cdots a_n}. Pierwsze nie będzie miało wpływu na granicę przy n dążącym do nieskończoności - wyrażenie pod pierwiastkiem nie zależy od n, a pierwiastek stopnia n z dowolnej liczby dąży do 1. A w drugim wyrażeniu wszystkie składniki iloczynu możemy oszacować z góry przez g + ε, a z dołu przez g − ε i to, co otrzymamy, w obu przypadkach będzie dążyć do g - dlaczego? Wobec tego iloczyn będzie dla odpowiednio dużych n blisko g, a w szczególności będzie mniejszy niż g + ε.


Problem 3.

Udowodnić, że jeśli a_n \rightarrow g, to \frac{a_1 + a_2 + \ldots + a_n}{n} \rightarrow g.


Wskazówka:
Rozumowanie jest bardzo podobne, jak w problemie 2. Jeśli ustalimy ε i dobierzemy do niego n0 z definicji granicy ciągu (an), to trzeba rozważyć rozbicie wyrażenia \frac{a_1 + a_2 + \ldots + a_n}{n} na sumę \frac{a_1 + a_2 + \ldots + a_{n_1}}{n} i \frac{a_{n_0+1} + a_2 + \ldots + a_n}{n}, i postępować analogicznie do rozwiązania problemu 2.


Problem 4.

Udowodnić, że jeśli wyrazy ciągu (an) są dodatnie i \frac{a_n}{a_{n+1}} \rightarrow g, to \sqrt[n]{a_n} \rightarrow g.


Wskazówka:
Zastosować problem 2. do ciągu b_n = \frac{a_n}{a_{n+1}}.


Problem 5.

Udowodnić, że jeśli wyrazy ciągu a_{n+1} - a_n \rightarrow g, to \frac{a_n}{n} \rightarrow g.


Wskazówka:
Zastosować problem 3. do ciągu bn = an + 1an.


Problem 6.

Wykazać, że \sqrt[n]{n} \rightarrow 1.


Wskazówka:
Zastosować problem 4. do ciągu an = n.


Problem 7.

Wykazać, że ciąg a_n = 1+ \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \ldots +\frac{1}{n} jest rozbieżny do +\infty.


Wskazówka:
Udowodnić, że dowolnie daleko w ciągu (an) (czyli za dowolnie wybranym indeksem n_0 \in \mathbb{N}) możemy znaleźć wyrazy ak i am takie, że | amak | > 1. W jaki sposób stąd wynika, że ciąg (an) nie może być zbieżny?